Nöbetçi Eczaneler
Dünya kültür mirasının önemli eserlerinden Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin gelecek nesillere güvenle aktarılması amacıyla yürütülen restorasyon, konservasyon ve güçlendirme çalışmaları devam ediyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından Bilim Heyeti ve Koruma Kurulunun karar ve denetimleri doğrultusunda sürdürülen projede ana kubbedeki çalışmalar planlanan takvim doğrultusunda ilerlerken, doğu yarım kubbede de yeni bir çalışma sürecine geçiliyor.
Doğu yarım kubbenin güçlendirilmesine karar verildi
Ayasofya’da uzmanlar tarafından gerçekleştirilen modelleme ve statik analizler sonucunda doğu yarım kubbenin güçlendirilmesi gerektiği belirlendi. Bu kapsamda yarım kubbenin taşıyıcı sistemine yönelik güçlendirme çalışmalarının yanı sıra iç yüzeylerde bulunan mozaik ve kalem işi bezemelerde konservasyon yapılacak. Doğu yönündeki mihrap duvarında yer alan mermer yüzeylerde de temizlik, konservasyon ve onarım uygulamaları gerçekleştirilecek. Çalışmaların güvenli biçimde yürütülebilmesi için doğu yarım kubbeye erişim sağlayacak çelik çalışma platformunun kurulmasına başlanacak.
İbadet ve ziyaret akışı devam edecek
Restorasyon çalışmaları sırasında Ayasofya’daki ibadet ve ziyaret düzeninin sürdürülebilmesi için geçici düzenlemeler yapılacak. Çalışma alanının sınırları oluşturulurken yapının iç mekândaki görsel bütünlüğünün korunmasına yönelik özel baskılı brandalar kullanılacak. İbadet düzeninin devamı için geçici mihrap ve minber yerleştirilecek. Özgün mihrap ve minber başta olmak üzere tarihî mimari unsurlar da fiziki koruma sistemleriyle güvence altına alınacak. Platform imalatı nedeniyle zorunlu olarak sökülmesi gereken sınırlı sayıdaki ahşap seki ve mermer döşemeler, uzman restoratörlerin gözetiminde kontrollü şekilde kaldırılacak. Avizelerin söküm işlemleri de aynı koruma hassasiyetiyle gerçekleştirilecek.
Özgün mermer zemin özel sistemle korunacak
Restorasyon kapsamında Ayasofya’nın özgün mermer döşemelerinin yük ve aşınmadan etkilenmemesi için çok katmanlı yükseltilmiş döşeme sistemi kurulacak. Platform çalışmalarından önce zemin yükleme ve titreşim testleri gerçekleştirilecek. Böylece kurulacak sistemin güvenliği bilimsel verilerle kontrol edilecek. Hazırlıkların tamamlanmasının ardından Bilim Heyeti ve Koruma Kurulu tarafından onaylanan proje doğrultusunda ana platform sistemi kurulacak. Platform malzemelerinin taşınması ve montajı sırasında da tarihî yapının dokusunu korumaya yönelik tedbirler uygulanacak.
Mozaik ve kalem işi bezemeler de korunacak
Çelik platformun kurulmasının ardından doğu yarım kubbe seviyesine güvenli erişim sağlayacak çalışma iskelesi ve restorasyon uygulamalarında kullanılacak ek çelik sistemler kurulacak. Bu hazırlıkların tamamlanmasıyla doğu yarım kubbede yapısal güçlendirme çalışmaları başlayacak. Aynı süreçte mozaikler, kalem işi bezemeler ve mermer yüzeylerde konservasyon uygulamaları gerçekleştirilecek. Çalışmalar kapsamında yarım kubbenin taşıyıcı sistemi güçlendirilecek, mermer yüzeylerde temizlik ve onarım yapılacak. Uygun olmayan beton mermer dışlıklar yapıdan uzaklaştırılırken, mozaikler ayrıntılı biçimde belgelenerek konservasyon sürecine alınacak.
Ana kubbedeki çalışmalar da sürüyor
Ayasofya’nın ana kubbesinde kurulan çelik platform üzerindeki çalışmalar devam ediyor. Bu kapsamda mozaik konservasyonu yapılırken çalışma iskelesinde toz temizliği ve mozaik yüzeylerinin korunması amacıyla “facing” olarak adlandırılan geçici bez destekleme uygulamaları gerçekleştiriliyor. Ana kubbenin üzerinde geçici çelik çatı kurulumu da tamamlandı. Kurşun kaplamaların kontrollü şekilde açılmasına yönelik çalışmalar ise devam ediyor.
Bakan Ersoy: Her adımı bilimsel hassasiyetle atıyoruz
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya’daki restorasyon çalışmalarının planlanan takvim doğrultusunda sürdüğünü belirterek doğu yarım kubbede yeni bir aşamaya geçileceğini açıkladı. Ersoy, doğu yarım kubbeye erişim sağlayacak çelik çalışma platformunun kurulumuna başlanacağını belirterek, çalışmaların Bilim Heyeti ve Koruma Kurulunun denetiminde yürütüleceğini ifade etti. Bakan Ersoy, ibadet ve ziyaret akışının da gerekli geçici düzenlemelerle devam edeceğini belirterek, “Her adımı bilimsel hassasiyetle atıyor, dünya kültür mirasının bu eşsiz eserini özgün dokusuyla koruyoruz” ifadelerini kullandı.
Ayasofya’nın tarihî katmanları da araştırılacak
Bilim Heyeti üyeleri, restorasyon sürecinin yalnızca yapısal güçlendirmeyle sınırlı olmadığını, Ayasofya’nın farklı dönemlere ait tarihî ve sanatsal katmanlarının da araştırıldığını belirtti. Doğu yarım kubbedeki bezemeler üzerinde yapılacak çalışmalar sırasında mevcut bezemelerin altında bulunabilecek önceki katmanlar da incelenecek. Özellikle 1847-1849 yıllarındaki Fossati onarımları öncesine ilişkin tarihî veriler ışığında, Klasik Osmanlı dönemine ait olduğu bilinen ayetin varlığı araştırılacak.