Türkiye ziyareti kapsamında İstanbul’da basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Kanada Başbakanı Mark Carney, iki ülke arasındaki ekonomik ve stratejik işbirliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Carney, Kanada’nın savunma kapasitesini güçlendirmek için Türkiye’nin deneyiminden yararlanmak istediklerini ifade etti.
Türkiye’nin savunma sanayisinde geliştirdiği üretim kabiliyetlerine işaret eden Carney, ülkesinin bu alanda Türkiye’den çıkarabileceği önemli dersler bulunduğunu belirtti. Kanada’da savunma sanayisinin geliştirilmesi konusunda Türkiye’nin tecrübesinin yol gösterici olabileceğini vurguladı.
“Türkiye’nin savunma ihtiyaçlarının yüzde 80’i burada üretiliyor”
Türkiye’nin savunma sanayisindeki yerlilik düzeyine dikkat çeken Carney, Türkiye’nin savunma ihtiyaçlarının yaklaşık yüzde 80’inin ülke içinde karşılandığına inandığını söyledi. Kanada’da benzer bir tablonun bulunmadığını belirten Carney, Türkiye’nin savunma sanayisi alanındaki birikiminin incelenmesi gerektiğini dile getirdi. Carney, özellikle insansız hava aracı teknolojilerinde Türkiye’nin kaydettiği ilerlemeye vurgu yaparak iki ülke arasında savunma alanında yeni işbirliği fırsatları bulunduğunu ifade etti.
Askeri teknoloji alımı ve ortak üretim masada
Kanada’nın Türkiye’den doğrudan askeri kabiliyet ve teknoloji satın almayı mı, yoksa savunma sanayisinde ortaklık kurmayı mı tercih edeceğine ilişkin soruya yanıt veren Carney, her iki seçeneğe de açık olduklarını belirtti. Carney, birbirini tamamlayan teknolojilerin bir araya getirilmesi ve birlikte geliştirilmesi yoluyla ilerleyecek ortaklıklara daha yakın durduğunu söyledi. Bu yaklaşımın iki ülkenin de savunma kapasitesine katkı sunabileceğini kaydetti. Kanada Başbakanı, savunma ihracatında ülkelerinin uyguladığı standart ve kuralların geçerliliğini koruyacağını da vurguladı.
Türkiye-Ukrayna işbirliğini örnek gösterdi
Türkiye ile Ukrayna arasındaki savunma işbirliğine değinen Carney, iki ülke arasındaki ilişkilerin etkili bir ortaklık örneği oluşturduğunu ifade etti. Türkiye’nin Ukrayna’ya verdiği desteğe dikkat çeken Carney, Kanada’nın da savunma kapasitesini geliştirme sürecinde Türk uzmanlığından faydalanmayı önemsediğini belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmelerinde Ukrayna’ya sağlanacak desteğin de ele alındığını aktaran Carney, Kanada’nın Ukrayna yönetimiyle doğrudan temas kurduğunu söyledi. Kanada’nın desteğini Avrupa Birliği ve İskandinav ülkeleriyle koordinasyon içinde sürdürdüğünü de dile getirdi.
Enerji alanında da işbirliği arayışı sürüyor
Carney’nin İstanbul’daki açıklamalarında enerji başlığı da öne çıktı. Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson ile Kanada İhracat Geliştirme Kurumu Başkanı Alison Nankivell’in Türk muhataplarıyla temaslarda bulunduğunu belirten Carney, görüşmelerin ve özel sektör temsilcileri arasındaki temasların devam edeceğini söyledi. Enerji ihtiyacının büyüklüğü ve kaynakların çeşitlendirilmesi arzusunun ülkeler açısından belirleyici olduğunu kaydeden Carney, temiz, düşük emisyonlu ve sıfır emisyonlu enerji kaynaklarının önemine işaret etti. Türkiye’nin COP31 sürecinde temiz enerjiyi öncelikli konular arasına aldığını da belirtti. Türkiye ile Kanada arasında CANDU tipi nükleer reaktörler konusunda yürütülen görüşmelere ilişkin soruyu da yanıtlayan Carney, müzakerelerin son dönemde yoğunlaştığını söyledi. Carney, Türkiye’nin bu konuda yıl sonuna doğru, hatta COP31 döneminde bir karar verebileceğini ifade etti.
Carney’den Starlink ve Ukrayna açıklaması
Ukrayna’nın savunmasında kullanılan Starlink uydu sistemine ilişkin tartışmaları da değerlendiren Carney, sistemde yaşandığı belirtilen yavaşlamanın Ukrayna’nın savunma kapasitesini etkilediğini ve insani sonuçlar doğurduğunu savundu. Tek bir hizmet sağlayıcıya bağımlı kalmanın risklerine dikkat çeken Carney, Kanada’nın kendi güvenliğini tehlikeye atabilecek bir bağımlılık içinde olmak istemediğini belirtti. Açıklamalarında, stratejik altyapı ve teknoloji alanlarında alternatiflerin önemini vurguladı.
“Kanada’nın 51. eyaleti olmayacağız”
Kanada Başbakanı, ABD ile ilişkiler ve ticaret anlaşması müzakerelerine ilişkin soruları da yanıtladı. ABD ile iki tarafın çıkarlarına uygun bir ticaret anlaşması için masaya oturmaya hazır olduklarını söyleyen Carney, uygun koşulların oluşması halinde anlaşmanın kısa sürede imzalanabileceğini ifade etti. ABD’nin Kanada’yı ilhak edebileceğine yönelik söylemler hakkında ise ülkesinin tutumunun net olduğunu belirten Carney, “Kanada’nın duruşu kesinlikle net. 51. eyalet olmayacağız. Kendi yolumuzda ilerliyoruz. Hazırlanıyoruz. Güçlüyüz ve daha da güçleniyoruz” dedi.
