İsrail’de tarihi seçim! Netanyahu için kader günü

İsrail’de siyasi geleceği şekillendirmesi beklenen genel seçimlerde oy verme işlemi başladı. Ülke genelinde kurulan sandıklarda seçmenler, 120 üyeli Mecliste görev yapacak milletvekillerini belirlemek için oy kullanıyor. Netanyahu hükümetinin Gazze, Lübnan ve İran’a yönelik askeri politikalarının ardından gerçekleştirilen seçimler, ülkenin iç siyaseti ve bölgesel dengeler açısından kritik önem taşıyor.

Yerel saatle 07.00’de başlayan oy verme işlemi, saat 22.00’ye kadar devam edecek. Ülke genelinde 12 bin 18 seçim istasyonunda kurulan 18 bin sandıkta oy kullanılırken seçim sonuçlarının Netanyahu’nun siyasi geleceğini nasıl etkileyeceği merak ediliyor.

İsrail’de 1988’den bu yana bir ilk yaşanıyor

İsrail’de seçmenler, 1988’den bu yana ilk kez zamanında gerçekleştirilen genel seçimlerde oy kullanıyor. Seçimler, Gazze Şeridi’nde büyük yıkıma yol açan saldırıların, Lübnan’ın güneyindeki askeri operasyonların ve ABD ile birlikte İran’a karşı yürütülen savaşın ardından düzenleniyor. İsrail’in Gazze’deki saldırıları nedeniyle uluslararası hukuk alanında ağır suçlamalarla karşı karşıya olduğu bir dönemde yapılan seçimlerde, ülkenin 26. dönem parlamentosunda görev yapacak milletvekilleri belirlenecek. Sandıktan çıkacak sonuçların, İsrail’in güvenlik politikalarından hükümetin geleceğine kadar birçok başlıkta etkili olması bekleniyor.

Netanyahu ile Eisenkot arasında kritik yarış

Seçimlerin en önemli başlıklarından birini Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un öncülük ettiği siyasi bloklar arasındaki mücadele oluşturuyor. Otuzdan fazla parti ve listenin yarıştığı seçimlerde, yüzde 3,25’lik seçim barajını aşan partiler Meclise milletvekili gönderebilecek. Seçim öncesinde yayımlanan anketlerde 11 ila 12 partinin barajı geçebileceği öngörülüyor. Netanyahu’nun siyasi geleceği açısından belirleyici olması beklenen seçimlerde, partilerin kazanacağı sandalye sayısının yanı sıra hükümet kurmak için oluşturulacak ittifaklar da önem taşıyor. Seçim sonuçları, mevcut yönetimin görevini sürdürüp sürdüremeyeceği konusunda belirleyici olacak.

Gazze ve İran savaşının gölgesinde sandık başına gidiliyor

İsrail’deki seçimler, ülkenin son dönemde izlediği askeri politikaların yoğun biçimde tartışıldığı bir süreçte gerçekleştiriliyor. Gazze Şeridi’ndeki saldırılar, Lübnan’ın güneyindeki askeri operasyonlar ve İran’a karşı yürütülen savaş, seçim gündeminin öne çıkan konuları arasında bulunuyor. Seçmenlerin güvenlik politikalarına, hükümetin savaş sürecindeki kararlarına ve ülkenin geleceğine ilişkin tercihleri, seçim sonuçlarının şekillenmesinde etkili olabilecek. Seçimlerin güvenli şekilde tamamlanabilmesi için ülke genelinde önlemler artırılırken binlerce polis görevlendirildi.

Yaklaşık 6 milyon Filistinli seçimlerde oy kullanamıyor

İsrail seçimlerinin tartışmalı başlıklarından biri de Filistinlilerin siyasi temsili. İsrail vatandaşı olan ve ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 21’ini oluşturan 1,2 milyon Filistinli, seçimlerde oy kullanabiliyor. İşgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te, Filistin toprakları üzerinde kurulan yerleşimlerde yaşayan 750 binden fazla İsrailli de sandık başına gidebiliyor. Buna karşılık Doğu Kudüs, Batı Şeria ve abluka altındaki Gazze Şeridi’nde yaşayan yaklaşık 6 milyon Filistinli, İsrail vatandaşı olmadıkları için seçimlerde oy kullanamıyor. İsrail hükümetinin kararlarından doğrudan etkilenen bu nüfusun seçim sürecinin dışında kalması, siyasi temsil ve haklar konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıyor.

Yurt dışında yaşayan İsrailliler için oy kullanma şartı

İsrail’in seçim mevzuatına göre yurt dışında yaşayan İsrail vatandaşlarının oy kullanabilmek için ülkeye gelmesi gerekiyor. Ancak diplomatlar ve devlet temsilcileri bu uygulamanın dışında tutuluyor.

İsrail askerleri için oy verme işlemi 20 Ekim’de başladı

İsrail ordusunda görev yapan askerler ve komutanlar için oy verme işlemi 20 Ekim’de başladı. Askeri personelin seçimlere katılabilmesi amacıyla, ordunun görev yaptığı bölgeler de dahil olmak üzere toplam 850 merkezde sandık kuruldu. İsrail’de 2022 yılında gerçekleştirilen son genel seçimlerde katılım oranı yüzde 70,63 olarak kayıtlara geçmişti. Bu seçimlerde de katılım oranı ve partilerin elde edeceği oyların, yeni Meclisin siyasi yapısını belirlemesi bekleniyor.

Kesin seçim sonuçları sekiz gün içinde açıklanacak

Oy verme işleminin yerel saatle 22.00’de sona ermesinin ardından çıkış anketlerinin açıklanması bekleniyor. Ancak bu anketler kesin seçim sonucu anlamına gelmiyor. İtirazların değerlendirilmesi ve seçim sürecine ilişkin işlemlerin tamamlanmasının ardından kesin sonuçların en geç sekiz gün içinde duyurulması gerekiyor. Seçimlerin ardından ortaya çıkacak Meclis aritmetiği, hükümetin kurulması ve Netanyahu’nun siyasi geleceği açısından belirleyici olacak.