Türk devletleri, uzay teknolojileri alanındaki işbirliğini ortak bir uydu projesiyle yeni bir aşamaya taşıyor. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi ülkelerin teknik birikimini bir araya getiren 12U TDT-SAT Küp Uydusu için fırlatma hazırlıkları sürüyor.
Kazakistan’ın başkenti Astana’da geliştirilen uydunun, 2027 yılının ikinci yarısında Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden uzaya gönderilmesi planlanıyor. Proje, Türk devletlerinin ortak uzay çalışmaları kapsamında hayata geçirilen önemli girişimlerden biri olarak öne çıkıyor.
Ortak uydu için hedef 2027’nin ikinci yarısı
12U TDT-SAT Küp Uydusu, Astana’da faaliyet gösteren Ghalam şirketi tarafından geliştiriliyor. Yaklaşık 16 kilogram ağırlığındaki uydu, 12U XL nano uydu platformu üzerine inşa ediliyor. Teknik takvime göre uyduya ilişkin önemli testlerin 2026 yılı içerisinde tamamlanması hedefleniyor. Hazırlıkların ardından uydunun 2027’nin ikinci yarısında Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatılması öngörülüyor.
Uydu Dünya’yı gözlemleyecek
Kamera sisteminin yanı sıra veri işleme, yönelim ve kontrol, haberleşme, güç ve itki sistemlerini bünyesinde barındıran uydu, Dünya’nın görüntülerini alarak bölgesel gözlem gerçekleştirecek. Proje yalnızca görüntüleme faaliyetleriyle sınırlı kalmayacak. Uydu üzerinden yeni teknolojilerin yörüngede test edilmesi ve gelecekte gerçekleştirilecek ortak uzay görevleri için teknik deneyim kazanılması da amaçlanıyor. Yaklaşık 550 kilometre yükseklikte Güneş eşzamanlı yörüngede görev yapması planlanan uydunun, yaklaşık iki yıl boyunca faaliyet göstermesi bekleniyor. Uyduya ait yer istasyonunun ise Astana’da kurulması öngörülüyor.
Uzay işbirliği yeni anlaşmayla genişliyor
Türk devletleri arasındaki uzay işbirliği, ekim ayında Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında imzalanan çerçeve sözleşmeyle yeni bir boyut kazandı. Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan’ın öncülüğünde imzalanan sözleşme; uydu geliştirme, uzay teknolojileri, bilimsel araştırmalar ve sanayi alanlarında ortak çalışmaların güçlendirilmesini hedefliyor.
Astana’da teknik hazırlıklar ele alındı
TDT Uzay Ajansları ve ilgili kurumların temsilcileri, ortak uydu projesinin teknik aşamalarını değerlendirmek üzere 8 Eylül’de Astana’da bir araya geldi. Görüşmelerde itki sisteminin geliştirilmesi, uydu bileşenlerinin entegrasyonu, frekans koordinasyonu ve yetkilendirme işlemleri ele alındı. Fırlatma maliyetlerinin nasıl paylaşılacağı da toplantının gündeminde yer aldı. Özbekistan da ortak projeye destek veren ülkeler arasında bulunuyor. Özbek Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov, ortak küp uydu girişiminin Türk devletlerinin uzay teknolojilerini birlikte geliştirmesi açısından önemli bir örnek olduğunu ifade etti.
Türk devletlerinin ortak uzay hedefi büyüyor
Türk devletleri arasındaki uzay işbirliğinin önümüzdeki yıllarda farklı projelerle genişletilmesi planlanıyor. TDT Uzay Ajansları Başkanları 6. Toplantısı’nın 2027 yılında Kazakistan’da yapılması hedeflenirken, Özbekistan’ın Semerkant kentinin 2028 yılında 79. Uluslararası Uzay Kongresi’ne ev sahipliği yapması bekleniyor. Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç da Türk devletleriyle daha kapsamlı uzay projeleri gerçekleştirmeyi hedeflediklerini açıkladı. Antalya’da düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi’nde konuşan Kıraç, Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirilmesinin gelecek hedefleri arasında bulunduğunu belirtti.
