Nöbetçi Eczaneler
ABD ile İran arasında yeniden yükselen gerilim, Irak basınında yayımlanan bir haberle yeni bir boyut kazandı. Irak merkezli El Mada gazetesinin 9 Kasım tarihli haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump’a İran’a yönelik olası bir savaş için üç ayrı askeri senaryodan oluşan plan sunuldu. Söz konusu planın bazı bölümlerinin Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi tarafından da görüldüğü öne sürüldü.
Gazetenin hükümete yakın kaynaklara dayandırdığı haberde, senaryolardan birinin ABD kara birliklerinin Irak topraklarından geçerek İran’ın güneyine girmesini içerdiği belirtildi. Bu ihtimalin hayata geçirilmesi durumunda Irak’ın, ABD ile İran arasında yaşanabilecek olası bir çatışmada doğrudan tarafların baskısıyla karşı karşıya kalabileceği değerlendiriliyor.
ABD askerleri Irak üzerinden İran’a ilerleyebilir
El Mada’nın haberinde yer alan iddiaya göre Trump’a sunulan askeri plan, İran’a yönelik üç farklı savaş senaryosunu kapsıyor. Bu senaryolardan en çarpıcı olanı ise Amerikan kara birliklerinin Irak üzerinden İran’ın güneyine ilerlemesini öngörüyor. Böyle bir operasyonun gerçekleşmesi, Irak topraklarının İran’a yönelik askeri harekatta geçiş güzergahı olarak kullanılması anlamına gelecek. Bu ihtimal, Bağdat yönetiminin Washington ve Tahran arasında daha da zor bir denge kurmak zorunda kalabileceği bir tabloyu ortaya çıkarıyor. Ancak haberin gündeme taşıdığı bu senaryonun uygulanmasına yönelik alınmış kesin bir karar bulunduğuna ilişkin resmi bir açıklama henüz yapılmadı.
İran’ın Kuveyt planı da gündeme geldi
El Mada’nın aktardığı savaş senaryolarında yalnızca ABD’nin olası kara harekatı değil, İran’ın verebileceği karşılık da ele alındı. Habere göre toplantıda değerlendirilen ihtimallerden biri, İran’ın Irak’ın güneyindeki Basra bölgesini kullanarak Kuveyt’e yönelik bir askeri harekat gerçekleştirilmesi için baskı yapması oldu. Bu senaryonun gündeme gelmesi, olası bir ABD-İran çatışmasının iki ülke arasındaki askeri mücadeleyle sınırlı kalmayabileceği ihtimalini ortaya koydu. Irak ve Körfez ülkelerinin de çatışmanın içine çekilmesi, bölgesel güvenlik açısından ciddi riskler doğurabilir.
Trump’tan Irak Başbakanı’na silahlı gruplar uyarısı
Haberde, Donald Trump ile Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi arasında 5 Kasım’da gerçekleştirilen telefon görüşmesinin ayrıntılarına da yer verildi. Görüşmede, Irak’taki silahlı grupların olası bir ABD-İran savaşına katılması ihtimalinin gündeme geldiği belirtildi. Washington yönetiminin Irak’ın çatışmaya dahil olmasını istemediği ve İran’ın yanında savaşa katılabilecek silahlı gruplara karşı Bağdat yönetiminin önlem almasını beklediği öne sürüldü. Zeydi’nin de Şii Koordinasyon Çerçevesi liderleriyle yaptığı toplantıda, İran safında savaşa katılmaları halinde silahlı grup üyelerinin tutuklanabileceği uyarısında bulunduğu aktarıldı.
Şii gruplar ile hükümet arasında gerilim ihtimali
Irak yönetiminin karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri, İran’a yakın silahlı grupların olası bir savaşta nasıl bir tutum takınacağı olarak öne çıkıyor. El Mada’nın haberine göre Asaib Ehl el-Hak lideri Kays el-Hazali, çatışmaların uzaması halinde silahlı grupların savaşa dahil olabileceğini dile getirdi. Başbakan Zeydi’nin tutuklama uyarısının ise Şii Koordinasyon Çerçevesi içerisinde rahatsızlığa neden olduğu belirtildi. Hükümetin İran yanlısı silahlı gruplara karşı harekete geçmesi halinde siyasi destek kaybı yaşayabileceği değerlendirmesi yapılıyor.
Bağdat’tan Washington’a net mesaj
Olası savaş senaryolarının tartışıldığı süreçte Irak yönetimi, ülke topraklarının komşu devletlere yönelik saldırılarda kullanılmasına izin verilmeyeceği mesajını verdi. Başbakan Zeydi, 5 Kasım’da Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde Irak topraklarının komşu ülkelere saldırı düzenlemek amacıyla kullanılmasına karşı olduklarını vurguladı. Irak Başbakanlık Ofisi’nin açıklamasına göre iki lider, bölgedeki güvenlik gelişmelerini ve gerilimin düşürülmesine yönelik diplomatik girişimleri ele aldı. Bağdat yönetiminin bu tutumu, Irak’ın ABD ile İran arasında yaşanabilecek yeni bir savaşın dışında kalma çabasını ortaya koydu. Ancak ülkedeki İran’a yakın silahlı grupların olası tutumu, hükümetin bu hedefini zorlaştırabilecek başlıca unsurlar arasında gösteriliyor.
Sızdırılan savaş planı henüz resmen doğrulanmadı
El Mada gazetesinin gündeme taşıdığı askeri senaryolar, ABD’nin İran’a yönelik olası bir kara harekatını değerlendirdiği iddiasını ortaya çıkardı. Ancak Washington yönetiminden Trump’a böyle bir plan sunulduğunu doğrulayan resmi bir açıklama gelmedi. Irak yönetiminin ABD birliklerinin İran’a yönelik bir operasyon için kendi topraklarını kullanmasına onay verdiğini gösteren herhangi bir bilgi de bulunmuyor. Bu nedenle haberde aktarılan senaryoların kesinleşmiş bir askeri harekat kararı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.