Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Üyelik
Üye Girişi
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir

Çin’de tarihi buluşma! Trump, Putin ve Şi Cinping’den nükleer silah açıklaması

Çin’de düzenlenen APEC Zirvesi kapsamında bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, tarihi üçlü görüşmenin ardından nükleer savaşın önlenmesi konusunda ortak mesaj verdi.

Çin’de düzenlenen APEC Zirvesi kapsamında bir araya gelen ABD Başkanı

Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenen 33. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi, uluslararası diplomasi açısından önemli bir görüşmeye ev sahipliği yaptı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ev sahipliğinde Kylin Villa’da gerçekleştirilen toplantıda ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin lideriyle üçlü formatta bir araya geldi.

Yaklaşık 80 ila 90 dakika sürdüğü belirtilen görüşmede nükleer silahların geleceği, uluslararası güvenlik, Ukrayna savaşı ve büyük güçler arasındaki ilişkiler ele alındı. Dünyanın en büyük üç nükleer gücünün liderlerini bir araya getiren toplantı, küresel güvenlik gündeminin önemli başlıklarından biri haline geldi.

Zirvenin ana gündemi nükleer savaşın önlenmesi oldu

Üçlü görüşmenin öne çıkan başlığı nükleer silahların oluşturduğu küresel tehdit oldu. Liderler, sahip oldukları nükleer kapasite nedeniyle uluslararası barışın korunmasında özel sorumluluk taşıdıklarını vurguladı. Nükleer silahların kullanılma riskinin azaltılması, silahların kontrol altına alınması ve büyük güçler arasındaki diyaloğun devam ettirilmesi gerektiği mesajı verildi. Görüşmede, nükleer bir çatışmanın önlenmesi için ülkeler arasında iş birliğinin önemine işaret edildi.

Şi Cinping’den nükleer silahların ortadan kaldırılması çağrısı

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, nükleer savaşın önlenmesi için uluslararası toplumun bütün imkanlarını seferber etmesi gerektiğini ifade etti. Nükleer silahların tamamen yasaklanması ve ortadan kaldırılması çağrısında bulunan Şi, büyük güçler arasındaki ilişkilerin küresel istikrar üzerinde belirleyici rol oynadığını söyledi. Ülkeler arasındaki anlaşmazlıkların çatışmaya dönüşmeden diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurgulayan Çin lideri, uluslararası barışın korunması için ortak çaba gösterilmesinin önemini dile getirdi.

Trump: Tarih yazıyoruz

ABD Başkanı Donald Trump, üç ülkenin liderlerinin ilk kez aynı masada buluşmasını tarihi bir gelişme olarak nitelendirdi. ABD, Rusya ve Çin’in nükleer silahların azaltılması konusunda önemli sorumlulukları bulunduğunu belirten Trump, üç ülkenin dünya genelindeki nükleer silah sayısını düşürmek için eşsiz bir konumda olduğunu söyledi. Nükleer silahlardan vazgeçmenin kolay olmayacağını kabul eden Trump, buna rağmen silah kontrolü konusunda görüşmelerin sürdürülmesi gerektiğini ifade etti. ABD Başkanı, nükleer silahların kullanım riskinin azaltılmasının uluslararası güvenlik açısından önem taşıdığını vurguladı.

Putin’den ortak sorumluluk mesajı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de ABD, Rusya ve Çin’in küresel barışın ve güvenliğin korunmasında ortak sorumluluk taşıdığını belirtti. Üç ülkenin uluslararası sorunların çözümünde kesişen çıkarları bulunduğunu dile getiren Putin, bölgesel çatışmaların ve enerji güvenliğinin ele alınması gerektiğine işaret etti. Putin, büyük güçler arasında kurulacak yapıcı iş birliğinin uluslararası istikrara katkı sağlayabileceğini söyledi.

Nükleer savaşın kazananı olmayacağı ilkesi yeniden gündemde

Zirvede verilen mesajlar, nükleer silaha sahip beş ülkenin 3 Ocak 2022’de yayımladığı ortak bildiriyi yeniden gündeme taşıdı. ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa, söz konusu açıklamada nükleer bir savaşın kazanılamayacağını ve asla yapılmaması gerektiğini ilan etmişti. Shenzhen’deki üçlü görüşmede nükleer savaşın önlenmesine yönelik vurguların öne çıkması, daha önce kabul edilen bu ilkeyle aynı doğrultuda değerlendirildi.

Üç ülkenin nükleer cephaneliği 11 binin üzerinde

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) Ocak 2026 tahminleri, üç ülkenin nükleer kapasitesinin boyutunu ortaya koyuyor. Buna göre Rusya’nın yaklaşık 5 bin 420, ABD’nin 5 bin 42 ve Çin’in 620 nükleer savaş başlığı bulunuyor. Bu verilere göre üç ülkenin toplam nükleer savaş başlığı sayısı yaklaşık 11 bin 82’ye ulaşıyor. ABD ve Rusya’nın nükleer stokları Çin’in kapasitesinden çok daha yüksek seviyede bulunurken, Pekin’in nükleer gücünü artırması silah kontrolü tartışmalarını daha önemli hale getiriyor.

New START anlaşmasının sona ermesi endişeleri artırdı

Nükleer silahların kontrolüne ilişkin tartışmaların yoğunlaşmasında ABD ile Rusya arasındaki New START anlaşmasının Şubat 2026’da sona ermesi de etkili oldu. İki ülkenin konuşlandırılmış stratejik nükleer silahlarına sınırlamalar getiren anlaşmanın yürürlükten kalkması, Washington ve Moskova arasında yeni bir silah kontrolü düzenlemesine duyulan ihtiyacı gündeme taşıdı. Trump yönetimi ise gelecekte yapılacak silah kontrolü görüşmelerine Çin’in de dahil edilmesini savunuyor.

Çin üçlü silahsızlanma görüşmelerine neden mesafeli?

Nükleer silahların azaltılması konusunda üç ülkenin yaklaşımı aynı noktada buluşmuyor. Çin yönetimi, nükleer kapasitesinin ABD ve Rusya’nın oldukça gerisinde olduğunu belirterek eşit koşullarda yürütülecek üçlü silahsızlanma müzakerelerine mesafeli yaklaşıyor. Pekin yönetimi, öncelikle Washington ve Moskova’nın çok daha büyük nükleer stoklarını azaltması gerektiğini savunuyor. Ülkeler arasındaki nükleer kapasite farkı, zirvede verilen olumlu mesajların somut bir silahsızlanma anlaşmasına dönüşmesinin önündeki temel sorunlardan biri olarak öne çıkıyor.

Ukrayna savaşı da görüşmede ele alındı

Trump, Putin ve Şi Cinping’in görüşmesinde Ukrayna’daki savaş da gündeme geldi. Trump, üçlü zirve öncesinde Çin ile birlikte savaşın sona erdirilmesine katkı sağlamak istediklerini açıklamıştı. Putin de ABD ve Çin ile Ukrayna dahil bölgesel çatışmaların çözümü konusunda ortak çıkarlar bulunduğunu dile getirdi. Ancak görüşmenin ardından Ukrayna’da ateşkes sağlandığına veya tarafların yeni bir barış planı üzerinde uzlaştığına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.

İran ve Hürmüz Boğazı da gündemdeydi

Zirve öncesinde gerçekleştirilen diplomatik temaslarda İran’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nın güvenliği de önemli başlıklar arasında yer aldı. Trump, Şi Cinping ile yaptığı ikili görüşmede ABD ve Çin’in Hürmüz Boğazı üzerinden enerji akışının kesintisiz sürmesini istediğini belirtti. İran’ın nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini söyleyen ABD Başkanı, enerji güvenliğinin iki ülke açısından ortak önem taşıdığını ifade etti. İran meselesinin üçlü zirvenin gündeminde de bulunduğu belirtilirken, bu konuda yeni bir anlaşmaya varıldığına ilişkin açıklama gelmedi.

Üçlü zirve öncesinde ikili temaslar gerçekleştirildi

Tarihi buluşma öncesinde Trump, Putin ve Şi Cinping ile ayrı ayrı görüşmeler yaptı. Putin ile gerçekleştirdiği temaslarda Rus lideri arkadaşı olarak nitelendiren Trump, iki ülke arasındaki görüşmelerden olumlu sonuçlar çıkabileceğini söyledi. Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov da Putin’in görüşmeden son derece iyi bir ruh haliyle ayrıldığını açıkladı. Trump’ın Şi Cinping ile yaptığı ikili görüşmede ise ticaret, enerji güvenliği ve Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi konuları ele alındı.