Avrupa Birliği, hava yolu yolcu haklarına ilişkin uzun süredir devam eden müzakerelerde yeni bir uzlaşmaya vardı. Avrupa Parlamentosu ve üye ülkeler arasında sağlanan anlaşma, özellikle gecikme ve iptal mağduriyetlerinde yolcuların elini güçlendiren önemli değişiklikler içeriyor.
13 yılı aşkın süredir tartışılan düzenleme, artık 3 saat ve üzeri gecikmelerde tazminat hakkını net şekilde güvence altına alıyor. Yeni sistemle birlikte yolcuların hak arama süreçlerinin de daha hızlı ve şeffaf işlemesi hedefleniyor.
3 saatlik gecikmede tazminat hakkı netleşti
Yeni düzenlemeye göre uçuşun varış noktasına 3 saatten fazla gecikmesi halinde yolcular tazminat talep edebilecek. Bu kapsamda ödenecek miktar uçuş mesafesine göre değişiyor. Kısa mesafeli uçuşlarda 250 euro, orta mesafelerde 400 euro, uzun mesafeli uçuşlarda ise 600 euroya kadar ödeme yapılması öngörülüyor. Böylece yolcuların yaşadığı zaman kaybının daha somut bir karşılığı olacak.
Gecikmede sadece para değil
Yeni kurallar yalnızca tazminatla sınırlı kalmıyor. Hava yolu şirketleri, gecikme durumlarında yolculara düzenli bilgilendirme yapmak zorunda olacak. Bekleme süresine göre içecek, yemek ve iletişim hakkı da otomatik olarak devreye girecek. Uzayan gecikmelerde yolculara ücretsiz konaklama ve ulaşım sağlanması da zorunlu hale getirildi. Şirketlerin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi durumunda yolcuların masrafları sonradan talep edebilmesi mümkün olacak.
İptal, “no-show” ve alternatif uçuşlarda yeni dönem
Düzenleme kapsamında uçuş iptallerinde de yolcu lehine önemli değişiklikler yapıldı. Kalkıştan kısa süre önce yapılan iptallerde tazminat hakkı korunurken, yolculara hızlı alternatif uçuş sunulması zorunlu hale getirildi. Ayrıca “no-show” olarak bilinen, gidiş uçuşunu kaçıran yolcunun dönüş biletinin de iptal edilmesi uygulaması tamamen kaldırıldı. Böylece yolcuların tek bir segmentte yaşadığı sorun tüm seyahati etkilemeyecek.
Aileler ve özel yolcular için ek koruma
Yeni düzenleme aileler, hamile yolcular, çocuklar ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular için de ek güvenceler getiriyor. Bu yolcuların yan yana oturma hakkı artık ek ücret olmadan sağlanacak. Hava yolu şirketlerinin ücretsiz ve erişilebilir iletişim kanalları sunması zorunlu hale gelirken, fiyat şeffaflığı için bilet satış süreçlerinde el bagajı dahil ücretlendirme standartlaştırılacak.
“Olağanüstü durum” tanımı yeniden çizildi
Düzenlemede dikkat çeken bir diğer başlık ise “olağanüstü durumlar” kavramının yeniden tanımlanması oldu. Doğal afetler ve kontrol dışı olaylar gibi istisnalar dışında kalan birçok gecikmede şirketlerin tazminat sorumluluğu devam edecek. Bu adım, hava yolu firmalarının sorumluluktan kaçınma alanını daraltırken yolcuların haklarını daha güçlü hale getiriyor.
Yeni sistem ne zaman devreye girecek?
Anlaşma, Avrupa Birliği Konseyi ve Avrupa Parlamentosu tarafından resmen onaylandıktan sonra yürürlüğe girecek. Düzenlemenin uygulamaya girmesiyle birlikte AB genelinde uçuş gecikmelerine yönelik en kapsamlı yolcu hakları reformlarından biri hayata geçirilmiş olacak.
