MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’nda yaptığı konuşma ve Bloomberg için kaleme aldığı makaleye ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Bahçeli, küresel karar alma mekanizmalarının dünyanın değişen siyasi, ekonomik ve jeopolitik koşullarını yeterince yansıtmadığını savunarak Birleşmiş Milletler ve uluslararası sistemin mevcut yapısının yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti. Bahçeli, BM Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısı ile daimi üyelere tanınan veto yetkisinin daha adil ve kapsayıcı bir uluslararası düzenin önündeki sorunlardan biri olduğunu belirtti.
“Dünya 5’ten büyüktür” mesajına vurgu yaptı
Bahçeli, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın uzun süredir dile getirdiği “Dünya 5’ten büyüktür” yaklaşımını da değerlendirdi. Bu yaklaşımın yalnızca Türkiye’nin değil, farklı coğrafyaların ve toplumların küresel karar alma süreçlerinde daha güçlü temsil edilmesi gerektiği yönündeki bir reform çağrısı olduğunu belirtti. Bahçeli’ye göre BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesine tanınan veto yetkisi, uluslararası toplumun ortak iradesinin bazı durumlarda sınırlı sayıda ülkenin kararlarına bağlı kalmasına yol açıyor.
Erdoğan’ın BM konuşmasına destek verdi
Bahçeli, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 22 Eylül’de BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada hem bölgesel hem de küresel sorunlara ilişkin mesajlar verdiğini belirterek, BM’nin yenilenmesi gerektiği yönündeki vurgusunu öne çıkardı. Erdoğan’ın konuşmasında Filistin meselesine, Kıbrıs Türk halkının uluslararası statüsüne ve BM Güvenlik Konseyi’nin reform ihtiyacına değindiğini belirten Bahçeli, Cumhurbaşkanı’nın mesajlarının MHP’nin uzun süredir dile getirdiği BM reformu yaklaşımıyla örtüştüğünü ifade etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Bloomberg için kaleme aldığı makalede de küresel sorunların çözümünün birkaç başkentin iradesine bırakılamayacağı ve uluslararası karar alma mekanizmalarının günümüz koşullarına uyarlanması gerektiği vurgulanmıştı.
Bahçeli veto yetkisinin kaldırılmasını gündeme taşıdı
Bahçeli, BM reformunun yalnızca Güvenlik Konseyi’nin üye yapısının değiştirilmesiyle sınırlı tutulmaması gerektiğini belirtti. MHP lideri; temsil adaleti, Genel Kurulun etkinliği, karar alma süreçlerinin şeffaflığı, hesap verebilirlik ve uluslararası hukukun eşit uygulanmasının da reform gündeminde yer alması gerektiğini söyledi. Bahçeli ayrıca veto imtiyazının kaldırılması veya sınırlandırılması gerektiğini savundu. Farklı coğrafyaların küresel karar alma süreçlerine daha etkin biçimde dahil edilmesini isteyen Bahçeli, uluslararası sistemin daha geniş bir temsil anlayışına kavuşturulması gerektiğini ifade etti.
MHP’nin BM reformu yaklaşımını hatırlattı
Bahçeli açıklamasında, MHP’nin BM ve uluslararası sistemin yapısına ilişkin görüşlerinin yeni olmadığını da belirtti. Daha önceki parti programlarında ve seçim beyannamelerinde BM’nin mevcut yapısının reforme edilmesi gerektiğinin ifade edildiğini hatırlattı. MHP lideri, özellikle Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinin sahip olduğu veto yetkisinin küresel karar alma mekanizmaları açısından sorun oluşturduğunu savunarak, daha kapsayıcı bir sistem kurulması gerektiğini dile getirdi.
“BM’nin mevcut yapısı sürdürülemez”
Bahçeli, açıklamasının sonuç bölümünde Birleşmiş Milletler ve uluslararası sistemin bugünün ihtiyaçlarına cevap verebilmesi için kapsamlı, adil ve gerçekçi bir reforma tabi tutulmasının ertelenemeyecek bir ihtiyaç olduğunu belirtti. MHP lideri, temsilde adaletin güçlendirilmesi, veto yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması, farklı coğrafyaların karar alma süreçlerine dahil edilmesi ve uluslararası hukukun tüm devletler açısından eşit biçimde uygulanması gerektiğini savundu. Bahçeli, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’nda ve Bloomberg için kaleme aldığı makalede ortaya koyduğu reform çağrısının Türkiye’nin daha kapsayıcı bir uluslararası düzen yönündeki yaklaşımını yansıttığını ifade etti. Erdoğan’ın BM reformu kapsamında veto yetkisinin kaldırılmasına ilişkin çağrısı da 22 Eylül’deki makalesinde yer almıştı.
