Nöbetçi Eczaneler
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, son haftalarda gündemin önemli başlıklarından biri haline gelen fon piyasasındaki gelişmelere ilişkin yeni açıklamalarda bulundu. Şimşek, tasfiye sürecinde önemli bir aşamanın tamamlandığını belirterek 17 fonda ödemelerin ilgili bankalara aktarıldığını açıkladı. Şimşek, “43 bin fon katılımcısının paraları bugün itibarıyla ilgili bankalara transfer edildi” ifadelerini kullandı.
Fon yatırımcılarını yakından ilgilendiren gelişmeye göre 17 fonda tasfiye işlemleri gerçekleştirildi. Tasfiye kapsamında hak sahibi olan 43 bin yatırımcının paralarının ilgili bankalara transfer edilmesiyle süreçte önemli bir adım atılmış oldu. Bakan Şimşek’in açıklaması, fon piyasasında yaşanan hareketliliğin ardından yatırımcıların mağduriyetlerinin giderilmesine yönelik çalışmaların sürdüğü bir dönemde geldi.
Şimşek: Durum kontrol altında
Mehmet Şimşek, İstanbul Ekonomi Forumu’nda yaptığı değerlendirmede de son haftalarda fon piyasalarında yaşanan hareketliliğe ilişkin mesaj verdi. Sürecin yönetildiğini belirten Şimşek, “Durum kontrol altında” ifadelerini kullanırken yaşanan gelişmelerin daha sağlıklı ve derin sermaye piyasalarının oluşturulmasına katkı sağlayacağını söyledi. Şimşek, şoklara açık bir dünyada gerekli adımların atılmasını sağlayacak politika alanına sahip olduklarını da belirtti.
455 bin yatırımcı için yeni düzenleme hazırlanıyor
AK Parti milletvekilleri ise fon tasfiyesine ilişkin kanun teklifi çalışmalarını tamamladı. Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında yürütülen çalışmanın ardından hazırlanan teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Başkanlığına sunulması bekleniyor. Düzenlemeyle 455 bin 578 yatırımcının 1 milyon liraya kadar olan varlıklarının tasfiyesine yönelik bir mekanizma oluşturulması hedefleniyor. Teklif kapsamında her fonun kendi mal varlığının ve gerçek hak sahiplerinin belirlenmesi, fon varlıklarının ekonomik değer kaybına uğramadan tasfiye edilmesi ve elde edilen nakdin hak sahiplerine adil şekilde dağıtılması amaçlanıyor.
Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme planı
Hazırlanan düzenlemede yatırımcıların tasfiye işlemleri tamamlanana kadar ödeme alamaması riskine karşı ara ödeme mekanizması da öngörülüyor. Buna göre net yatırım tutarı ile kesinleşmiş hak ve alacak tutarını aşmamak kaydıyla kişi başına azami 1 milyon lira avans niteliğinde ara ödeme yapılabilecek. Dağıtılabilir nakdin tüm hak sahiplerinin alacaklarını karşılamaması halinde ise mevcut tutarın yatırımcılar arasında oransal olarak dağıtılması planlanıyor. Düzenlemeyle yatırımcılar arasında eşitlik ve öngörülebilirlik sağlayacak bir ödeme yöntemi oluşturulması hedefleniyor.
Geçmiş işlemler için güncelleme yapılacak
Teklifte, geçmiş tarihlerde gerçekleştirilen nakit hareketlerinin bugünkü değerle karşılaştırılabilmesi amacıyla güncelleme mekanizması da yer alıyor. Bu kapsamda TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasına dayalı bir güncelleme yapılması ve fonlardan gerçekleştirilen çıkışların “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle mahsup edilmesi öngörülüyor. Sermaye Piyasası Kuruluna da belirli koşullarda ödeme yöntemine ilişkin karar verme yetkisi verilmesi planlanıyor.
Olağanüstü kazançlara isteğe bağlı iade mekanizması
Teklifin önemli başlıklarından birini de fon tasfiye tarihinden önce gerçeğe aykırı değerler üzerinden çıkış yaparak olağan piyasa koşullarının üzerinde kazanç elde ettiği belirlenen kişiler oluşturuyor. Fon portföyündeki fiyatlarının gerçeğe aykırı oluştuğu tespit edilen paylardan olağan getirinin üzerinde kazanç sağlayan kişiler için isteğe bağlı iade mekanizması kurulması planlanıyor. İade tutarının belirlenmesinde keyfi bir yöntemin kullanılmaması için fonun türü ve yatırım stratejisine uygun emsal fon getirileri ile ilgili payın dahil olduğu endeks veya SPK tarafından belirlenecek diğer objektif piyasa ölçütlerinin esas alınması öngörülüyor.
Fonların emsal hesaplamaya etkisi sınırlandırılacak
Tasfiye kapsamındaki fonların olağan dışı getirilerinin emsal hesaplamalarını bozmasının önüne geçilmesi de teklifin hedefleri arasında yer alıyor. Bu nedenle tasfiye kapsamındaki fonların emsal getiri hesaplamalarına dahil edilmemesi planlanıyor. İsteğe bağlı iadelerin ise gönüllülük esasına göre gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Sorumluların şahsi mal varlıklarına gidilebilecek
Hazırlanan düzenlemede fon varlıklarının üçüncü kişilere veya ilişkili taraflara aktarılmasına yönelik işlemler de ele alınıyor. Muvazaalı veya karşılıksız kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım-satım, repo ve ters repo gibi işlemlerle aktarılan değerlerin fon mal varlığıyla bağlantısının korunması hedefleniyor. Fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketinin sorumluluğu, zararın veya eksik tasfiye bakiyesinin oluşumunda sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilere kadar genişletilebilecek. Ceza soruşturması ya da kovuşturması kapsamında el konulan veya müsadere edilen mal varlıklarının da yatırımcıların zararlarının giderilmesinde kullanılabilmesi amaçlanıyor.
TMSF’ye de tasfiye görevi verilebilecek
Doğrudan fona devredilemeyen mal varlıklarının nakde dönüştürülmesi için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kayyum sıfatıyla satış veya tasfiye işlemlerini yürütmesi öngörülüyor. Bu yöntemle ekonomik değerin mümkün olduğunca hızlı biçimde nakde çevrilmesi ve ilgili fonlara aktarılması hedefleniyor. Hazırlanan kanun teklifinin temel amacı ise yatırımcı haklarının mümkün olan en yüksek ölçüde ve hızlı biçimde korunması, tasfiye ve geri kazanım işlemlerinin hukuki belirlilik ve hesap verebilirlik çerçevesinde yürütülmesi olarak öne çıkıyor.