Nöbetçi Eczaneler
Fransa’da lise öğrencilerinin eğitim koşullarının iyileştirilmesi amacıyla başlattığı eylemler ülke genelinde devam ediyor. Yaklaşık üç haftadır süren gösterilerde öğretmen sayısının artırılması ve sınıf koşullarının iyileştirilmesi talep edilirken, güvenlik güçlerinin müdahaleleri nedeniyle yaşanan yaralanmalar gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi.
Başkent Paris’in de bulunduğu Ile-de-France bölgesinde başlayan gösteriler, çiftçiler, işçiler ve öğretmenlerin de desteğiyle ülkenin farklı kentlerine yayıldı. Öğrenciler çok sayıda lisede okul girişlerini kapatırken, bazı okullarda eylemler sırasında ciddi olaylar yaşandı.
Binlerce kişi gözaltına alındı
Gösterilerin başlangıcından bu yana 24 okulun ateşe verildiği, güvenlik güçleri de dahil olmak üzere binden fazla kişinin yaralandığı ve 6 bin 500’den fazla kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Gözaltına alınanların önemli bölümünün lise öğrencilerinden oluşması, güvenlik güçlerinin gösterilere müdahale yöntemleri konusunda siyasi ve toplumsal tartışmaları da beraberinde getirdi.
14 yaşındaki öğrenci ağır yaralandı
Val-d’Oise bölgesinde yaşanan bir olay, polis müdahalesi tartışmalarının merkezine yerleşti. İddiaya göre polis, bir lise öğrencisine Cougar tipi fırlatma silahıyla müdahale etti. Silahın fırlattığı parçaların yüzüne isabet ettiği 14 yaşındaki öğrenci hastaneye kaldırıldı. Gencin çenesinin ve dişlerinin kırıldığı belirtildi. Olayın ardından ilgili polis hakkında “sakatlama ve kalıcı yaraya yol açan şiddet” suçlamasıyla soruşturma başlatıldı. Adli kontrol altına alınan polisin yeni bir emre kadar kamusal alandaki görevinden uzaklaştırıldığı açıklandı.
Nehir kenarında yaşanan olay için soruşturma
Belfort kentindeki Courbet Lisesi eylemlerinde de bir polis müdahalesine ilişkin görüntüler tartışma yarattı. Sosyal medyada yayılan görüntülerde, güvenlik güçleri tarafından yakalanan bir gencin Savoureuse Nehri yakınlarında boğulmaya çalışıldığı öne sürüldü. Şiddete maruz kaldığını belirten genç, ilgili polis hakkında suç duyurusunda bulundu. Vesoul Cumhuriyet Savcılığı ise olayla ilgili “cinayete teşebbüs” suçlaması kapsamında soruşturma başlatıldığını açıkladı.
16 yaşındaki öğrenci gözünü kaybetti
Tours kentindeki Balzac Lisesi’nde düzenlenen eylemler sırasında da 16 yaşındaki Mael isimli öğrencinin plastik mermi isabet etmesi sonucu sağ gözündeki görme yetisini kaybettiği bildirildi. Olayın hangi koşullarda meydana geldiğine ilişkin soruşturma devam ederken, gençlerin gösterilerde karşı karşıya kaldığı müdahalelerin niteliği Fransa’da yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Hükümet şok bombalarının kullanımını askıya aldı
Artan tepkilerin ardından Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, güvenlik güçlerine ülke genelindeki lise eylemlerinde şok bombası kullanmamaları yönünde talimat verdi. Polisin kalabalıkları dağıtmak amacıyla kullandığı bazı mühimmatların yüksek ses, göz yaşartıcı gaz ve nefes darlığı gibi etkiler oluşturabilmesi, özellikle göstericilerin büyük bölümünün reşit olmayan öğrencilerden oluşması nedeniyle eleştiriliyor. Güvenlik güçlerinin plastik mermi ve çeşitli mühimmat türlerini kullanması da siyasi partilerin tepkisine neden oldu.
Siyasi partilerden polis müdahalelerine tepki
Solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) milletvekili Thomas Portes, güvenlik güçlerinin kullandığı ses ve şok bombalarının “savaş silahı” niteliğinde olduğunu savunarak bu tür mühimmatın toplumsal hareketlerde kullanımının yasaklanmasını istedi. Avrupa Parlamentosu üyesi LFI’li Rima Hassan da Fransa’daki müdahale yöntemlerine tepki göstererek benzer mühimmatların toplumsal hareketlerde kullanılmasını eleştirdi. Sosyalist Parti (PS) Grup Başkanvekili Boris Vallaud ise gösterilere katılanların büyük bölümünün reşit olmadığını vurguladı. Vallaud, polis tarafından kullanılan bazı savunma amaçlı mühimmatların ve boğma tekniklerinin yasaklanması için Meclis’e yasa tasarısı sunacaklarını açıkladı.
Polis müdahaleleriyle ilgili 18 soruşturma açıldı
Yaklaşık üç haftadır devam eden gösteriler sırasında Fransız ulusal polis teşkilatını denetleyen IGPN bünyesinde orantısız güç kullanımı iddialarıyla açılan soruşturma sayısının 18’e yükseldiği bildirildi. Eylemlerde gözaltına alınan öğrencilerin avukatlarının da yer aldığı Yasal Eylem Kolektifi (CAJ), gözaltıların yüksek sayısına dikkat çekerek polis müdahaleleri sırasında fiziksel şiddet, hakaret ve aşağılayıcı uygulamalar yaşandığını savundu. Uluslararası Af Örgütü de Fransız hükümetine gerilimi düşürme ve orantısız polis müdahalelerini önleme çağrısında bulundu.
İnsan hakları kuruluşlarından hükümete çağrı
Fransız İnsan Hakları Birliği (LDH), lise öğrencilerinin baskı altına alınmasına tepki göstererek okulların savaş alanına dönüştürülmemesi gerektiğini vurguladı. Günlerdir devam eden gösterilerdeki müdahaleler Ulusal Meclis’in de gündemine taşınırken, LFI milletvekilleri polis şiddeti iddialarının araştırılması amacıyla Meclis’e önerge sunacaklarını açıkladı. Eğitim talepleriyle başlayan lise eylemleri, güvenlik güçlerinin müdahale yöntemleri ve öğrencilerin yaşadığı ağır yaralanmalar nedeniyle Fransa’da giderek daha geniş bir siyasi ve toplumsal tartışmaya dönüşmüş durumda.