ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini güvence altına almak amacıyla hazırladığı “Özgürlük Projesi” beklenmedik bir krizle karşı karşıya kaldı. ABD basınında yer alan iddialara göre proje, Suudi Arabistan’ın askeri destek vermeyi reddetmesi üzerine kısa süre içinde askıya alındı.
Amerikan basınına konuşan yetkililer, Washington yönetiminin operasyon planını duyurmasının ardından Körfez ülkeleriyle ciddi görüş ayrılıkları yaşandığını öne sürdü. Özellikle Suudi Arabistan’ın, ABD ordusunun kendi üslerini ve hava sahasını kullanmasına izin vermediği iddia edildi.
Suudi Arabistan’ın tavrı dengeleri değiştirdi
İddialara göre Riyad yönetimi, ABD’nin bölgede askeri hareketliliği artırma planına sıcak yaklaşmadı. Suudi Arabistan’ın, Prens Sultan Hava Üssü’nün operasyon kapsamında kullanılmasına onay vermediği ve hava sahasının askeri uçuşlara kapatıldığı öne sürüldü.
Bu gelişmenin ardından Washington yönetiminin operasyonu sürdürmesinin zorlaştığı belirtilirken, Trump yönetiminin bölgedeki kritik hava sahası erişimini tamamen kaybetmemek adına geri adım attığı ifade edildi.
Körfez ülkeleri hazırlıksız yakalandı
Haberde, Trump’ın projeyi sosyal medya üzerinden açıklamasının Körfez ülkelerinde rahatsızlık yarattığı da aktarıldı. Özellikle Katar ve Umman gibi bölge ülkelerinin süreç hakkında önceden yeterince bilgilendirilmediği öne sürüldü.
Bölgedeki diplomatik kaynaklar, Körfez ülkelerinin İran ile gerilimin daha fazla büyümesinden endişe duyduğunu ve diplomatik çözüm arayışlarının öncelikli hale geldiğini belirtti.
Trump ile Muhammed bin Salman görüşmesi
ABD Başkanı Trump ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Mohammed bin Salman arasında gerçekleştirilen görüşmenin de krizi çözmeye yetmediği ileri sürüldü. Görüşmenin ardından Washington yönetiminin projeyi geçici olarak askıya alma kararı aldığı belirtildi.
Trump ise yaptığı açıklamada İran ile olası bir diplomatik anlaşma ihtimaline dikkat çekerek “Özgürlük Projesi”nin geçici olarak durdurulduğunu ifade etti.
Bölgede askeri hareketlilik sürüyor
Öte yandan ABD ordusunun proje kapsamında bölgeye ek savaş gemileri gönderdiği, hava savunma sistemleri ile savaş uçaklarının da operasyon planında önemli rol oynadığı belirtildi. ABD Merkez Komutanlığı’nın daha önce iki Amerikan bayraklı geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini duyurduğu aktarıldı. Yaşanan gelişmeler, ABD ile Körfez ülkeleri arasındaki askeri ve diplomatik ilişkilerin geleceğine dair soru işaretlerini de beraberinde getirdi.
