Nöbetçi Eczaneler
Hopi’nin Ağustos 2026 döneminde gerçekleştirdiği Hopi Pulse araştırması, maaşın hesaba geçtiği andan ay sonuna kadar tüketim alışkanlıklarının nasıl değiştiğini mercek altına aldı. Hopi uygulamasındaki anket modülü üzerinden 1.500 kullanıcının katıldığı araştırmada, maaş günüyle birlikte başlayan harcama davranışları, bütçenin ay içerisindeki seyri ve tüketicilerin küçük alışveriş tercihleri incelendi.
Araştırmanın sonuçlarına göre katılımcıların yüzde 71’i maaşı eline geçtiğinde öncelikle kira, fatura, kredi veya kredi kartı gibi düzenli ödemelere yöneliyor. Katılımcıların yüzde 17’si ise ilk olarak market ve benzeri temel ihtiyaçlarını karşılıyor. Böylece her 100 katılımcının 88’i maaşının ilk bölümünü zorunlu giderler ve temel ihtiyaçlar için kullanıyor. Maaşının bir bölümünü ilk aşamada birikim ya da yatırıma ayırabildiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 8’de kalıyor. Bu tablo, araştırmaya katılanların büyük bölümünün maaş gününü öncelikle mevcut finansal yükümlülüklerini karşılamak için değerlendirdiğini gösteriyor.
Gençlerde de öncelik temel ihtiyaçlar
18-25 yaş grubundaki katılımcıların harcama tercihleri de benzer bir tablo ortaya koyuyor. Bu yaş grubunun yüzde 37’si maaşı gelir gelmez düzenli ödemelerini karşılamayı tercih ederken, yüzde 33’ü market gibi temel ihtiyaçları ilk sıraya koyuyor. Böylece genç katılımcıların yüzde 70’i maaşını alır almaz önceliğini düzenli ödemeler veya temel ihtiyaçlara veriyor. Ancak gençlerde bütçenin tamamen zorunlu harcamalara ayrılmadığı, küçük ve kişisel alışverişlerin de önemli bir yer tuttuğu görülüyor.
Maaşın ay içindeki ömrü herkeste aynı değil
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de maaşın ay boyunca ne kadar süre yettiğine ilişkin veriler oldu. Katılımcıların yüzde 25’i maaşının daha ilk 7 gün içinde tükendiğini belirtirken, yüzde 24’ü ay sonunda hâlâ harcamadığı bir miktarın bulunduğunu ifade etti. Birbirine oldukça yakın olan bu oranlar, aynı gelir döneminin farklı kişiler açısından oldukça farklı bütçe deneyimlerine dönüştüğünü ortaya koydu. Maaşın ay sonuna kadar yetmemesi belirli bir gelir grubuyla sınırlı kalmazken, gelir düzeyi yükseldikçe ay sonunda para kalabildiğini belirtenlerin oranında da artış görüldü. Gelir -1 grubundaki katılımcıların yüzde 68’i maaşının ilk üç hafta içinde tükendiğini belirtirken, bu grupta ay sonunda harcanmamış parası kalanların oranı yüzde 18 oldu. Gelir -2 grubunda ise ay sonunda elinde para kaldığını söyleyenlerin oranı yüzde 32 olarak ölçüldü.
Küçük mutluluk alışverişlerinden vazgeçilmiyor
Zorunlu giderler maaş bütçesinin büyük bölümünü oluştursa da araştırma, tüketicilerin kendilerini mutlu edecek küçük alışverişlere bütçelerinde yer açmaya devam ettiğini gösterdi. Katılımcıların yüzde 90’ı kendisini mutlu edecek küçük alışverişleri her zaman veya zaman zaman yaptığını belirtirken, bu tür harcamaları hiç yapmadığını söyleyenlerin oranı yüzde 10’da kaldı. Böylece bütçe üzerindeki baskıya rağmen küçük alışverişlerin tüketim alışkanlıkları içerisindeki yerini koruduğu görüldü. 18-25 yaş grubunda ise bu eğilim daha belirgin hale geliyor. Bu yaş grubunda “hiç yapmam” yanıtını veren katılımcı bulunmazken, yüzde 52’si her maaş döneminde kendisini mutlu edecek küçük bir alışveriş yaptığını ifade etti.
Kadınların maaşı daha erken tükeniyor
Araştırmada kadınlar ve erkekler arasında maaşın kullanım süresi açısından da dikkat çekici bir fark ortaya çıktı. Maaşının ilk 7 günde tükendiğini belirten kadınların oranı yüzde 31 olurken, erkeklerde bu oran yüzde 21 olarak kaydedildi. Ay sonunda elinde harcanmamış para kaldığını belirten erkeklerin oranı yüzde 27 iken kadınlarda bu oran yüzde 21 oldu. Farkın özellikle 26-35 yaş grubunda daha belirgin olduğu görüldü. Bu yaş grubunda maaşının ilk hafta içinde tükendiğini belirten kadınların oranı yüzde 40’a ulaşırken erkeklerde aynı oran yüzde 24’te kaldı. Gelir -2 grubunda da erkeklerin yüzde 38’i ay sonunda elinde para kaldığını belirtirken kadınlarda bu oran yüzde 24 olarak ölçüldü.
Zorunlu giderlerden sonra giyim öne çıkıyor
Kira, fatura ve temel ihtiyaçlar karşılandıktan sonra kişisel harcamalar için ayrılan bütçede giyim açık ara öne çıktı. Katılımcıların yüzde 49’u, zorunlu harcamaların ardından bütçesinden pay ayırdığı alanlar arasında giyimi ilk sıraya koydu. Dışarıda yemek ve restoran harcamaları yüzde 13 ile ikinci sırada yer alırken kozmetik ve seyahat de öne çıkan diğer harcama alanları arasında bulundu. Araştırma, tüketicilerin zorunlu giderlerini karşıladıktan sonra kendileri için ayırabildiği bütçede giyim harcamalarının belirgin bir ağırlığa sahip olduğunu ortaya koydu.
Tasarruf gerektiğinde de giyim dikkat çekiyor
Bütçenin daraldığı dönemlerde hangi harcamalardan vazgeçildiği de araştırmada ele alındı. Katılımcıların yüzde 78’i bazı harcama kategorilerinden vazgeçmekte zorlandığını belirtirken, giyim yüzde 19 ile korunmaya çalışılan harcama alanlarının başında geldi. Katılımcıların yüzde 22’si ise gerektiğinde bütün kategorilerden kısabileceğini ifade etti. Bu sonuçlar, tüketicilerin bütçelerini dengelemeye çalışırken bazı kişisel harcama alanlarını tamamen gözden çıkarmak yerine korumayı tercih edebildiğini gösterdi.
Hopi Pulse tüketim eğilimlerini takip edecek
Hopi CEO’su Elif Ateşok Şatıroğlu, araştırmanın tüketici davranışlarındaki değişimi düzenli biçimde izlemek amacıyla oluşturulduğunu belirtti. Şatıroğlu, tüketicinin davranışlarının sürekli değiştiğine dikkat çekerek, Hopi Pulse’ın her dönem güncel bir konuya odaklanan ve tekrarlanan bir araştırma serisi olarak tasarlandığını ifade etti. Şatıroğlu, anket sonuçlarının tüketicilerin beyanlarını, alışveriş verilerinin ise gerçekleşen davranışları gösterdiğini belirterek, bu iki veri katmanının birlikte değerlendirilmesinin tüketim eğilimlerini daha kapsamlı biçimde izlemeye imkan sağlayacağını söyledi.
Araştırma tekrarlandıkça tüketim trendleri ortaya çıkacak
Hopi Growth, Data ve Merchant Success’ten Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Mihrican Ünlü de Hopi Pulse modelinin davranış, beyan ve zaman olmak üzere üç temel katman üzerine kurulduğunu açıkladı.