Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı arasında ortak savunma amacıyla imzalanan Mekke Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifinin TBMM Dışişleri Komisyonundaki görüşmeleri başladı. Komisyon, AK Parti Ankara Milletvekili ve Komisyon Başkanı Fuat Oktay başkanlığında toplandı.
Toplantının açılışında konuşan Oktay, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra Rusya-Ukrayna Savaşı, Kafkaslar, Balkanlar ve Kuzey Afrika’daki hassasiyetlerin bölgesel güvenliği doğrudan etkilediğine işaret etti. Oktay, bu koşullar altında bölgesel güvenlik iş birliğinin ve caydırıcılık kapasitesinin güçlendirilmesinin önem kazandığını ifade etti.
Oktay’dan bölgesel güvenlik ve caydırıcılık vurgusu
Mekke Anlaşması’nın bölgesel sahiplenme iradesini ortaya koyduğunu belirten Oktay, anlaşmanın bölgede caydırıcılığı artırarak barışın güçlendirilmesine yönelik önemli bir adım olduğunu söyledi. Oktay, anlaşmayla Orta Doğu’da kolektif bir caydırıcılık kalkanı oluşturulmasının kayda değer bir gelişme olduğunu dile getirdi. Tahran’da bir gün önce gerçekleştirilen görüşmelerin önemine de değinen Oktay, Türkiye’nin taraf olduğu savunma anlaşmalarının saldırı, yayılmacılık veya üçüncü ülkelere karşı blok oluşturma amacı taşımadığını kaydetti. Oktay, bu anlaşmaların temel hedefinin bölgesel güvenliği güçlendirmek, caydırıcılığı artırmak ve barış ile istikrara katkı sunmak olduğunu belirterek Mekke Anlaşması’nın kapsayıcı yaklaşımına vurgu yaptı.
Yeni üyeler için Türkiye’nin onayı belirleyici olacak
Anlaşmanın genişleme sürecinin belirli kurallar çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini söyleyen Oktay, yeni üyelerin kabulünün mevcut tarafların onayına bağlı olmasının önemine dikkat çekti. Oktay, ittifakın büyümesi ve yeni üyelerin katılımının çekirdek tarafların rızasına ve stratejik değerlendirmesine tabi tutulacağını belirtti. Bu yaklaşımın, anlaşmanın kontrolsüz biçimde genişlemesini önlemeyi amaçladığını ifade etti.
Ortak savunma, terörle mücadele ve savunma sanayisi öne çıkıyor
Mekke Anlaşması kapsamında caydırıcılık hedeflenirken taraf ülkelerin egemenlik haklarına, uluslararası yükümlülüklerine ve anayasal süreçlerine saygı gösterilmesinin esas alındığını belirten Oktay, ortak savunma hükümlerinin otomatik biçimde uygulanmayacağını söyledi. Oktay’ın açıklamasına göre anlaşma çerçevesinde atılacak adımlar, taraf ülkelerin kendi anayasal yükümlülükleri, ulusal mevzuatları ve yetkili makamlarının kararları doğrultusunda hayata geçirilecek. Süreçte üst düzey istişare mekanizmalarının işletilmesi ve ortak mutabakat aranması da önem taşıyacak. Oktay, anlaşmanın üç temel sütun üzerine kurulduğunu belirterek bunları müşterek savunma, terörizmle kararlı mücadele ve savunma sanayisinde yerli imkânların geliştirilmesi olarak sıraladı. Anlaşmanın tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Oktay, bu başlıkların hem Türkiye hem de bölgenin geleceği açısından önemli olduğunu ifade etti.
Anlaşmanın Milli Savunma Komisyonunda görüşülmesi tartışıldı
Komisyon Başkanı Oktay’ın konuşmasının ardından söz alan Yeni Parti Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, Mekke Anlaşması’nın TBMM Milli Savunma Komisyonunda da ele alınması gerektiğini dile getirdi. Bunun üzerine Oktay, ilgili komisyona çalışma yapılması ve rapor sunulması talebiyle yazı gönderildiğini ancak kendilerine herhangi bir çalışma veya raporlama yapılmayacağının bildirildiğini aktardı.
Dışişleri Bakan Yardımcısı sunum yaptı
Görüşmelerin devamında Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma amacıyla imzalanan Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi ele alındı. Toplantıda Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü’nün anlaşmaya ilişkin sunumuna geçildi. Kanun teklifinin komisyondaki görüşmelerinin ardından TBMM’deki yasama sürecinin nasıl ilerleyeceği netleşecek.