Nöbetçi Eczaneler
Türkiye, bölgesel krizlerin çözümüne yönelik diplomatik temaslarını yeni bir toplantıyla sürdürüyor. Türkiye’nin girişimiyle yedi ülkenin dışişleri bakanları, R4+E3 formatındaki ilk buluşma için İstanbul’da bir araya gelecek. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek görüşmelerde Orta Doğu’daki gerilimler, uluslararası güvenlik sorunları ve ülkeler arasındaki koordinasyon imkanları masaya yatırılacak.
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın oluşturduğu R4 mekanizması ile Almanya, İngiltere ve Fransa’dan oluşan E3 ülkelerini aynı platformda buluşturacak toplantının, bölgesel meselelerde diyalog ve ortak hareket imkanlarını geliştirmesi hedefleniyor.
Yedi ülkenin dışişleri bakanları İstanbul’da buluşacak
Dışişleri kaynaklarından edinilen bilgilere göre toplantılara Türkiye’nin yanı sıra Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, Almanya, İngiltere ve Fransa’nın dışişleri bakanları katılacak. Almanya’yı Johann David Wadephul, İngiltere’yi Ed Miliband, Fransa’yı Jean-Noel Barrot, Mısır’ı Bedir Abdulati, Pakistan’ı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan’ı Faysal bin Ferhan temsil edecek. Yedi ülke, Türkiye’nin girişimiyle R4+E3 formatında ilk kez bir araya gelecek. Görüşmelerde bölgesel krizlerin yanı sıra güvenlik, diplomasi ve gelecekte hayata geçirilebilecek ortak girişimlerin değerlendirilmesi bekleniyor.
Filistin’den Hürmüz’e bölgesel krizler masada olacak
Toplantıların ana gündem maddeleri arasında Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, Yemen’le bağlantılı sorunlar ve Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabalar bulunuyor. Görüşmelerde bölgesel gerilimlerin daha geniş çaplı çatışmalara dönüşmesini önleyecek adımların ve ülkeler arasındaki iş birliği imkanlarının ele alınması öngörülüyor. Hakan Fidan’ın toplantılarda bölgesel güvenliğin sağlanmasında bölge ülkelerinin sorumluluk üstlenmesinin önemini vurgulaması bekleniyor. Türkiye’nin, bölgesel sahiplenme anlayışı doğrultusunda diyalog ve iş birliğini güçlendiren mekanizmaların geliştirilmesine öncelik verdiği mesajını yinelemesi öngörülüyor.
Fidan’dan İsrail’in politikalarına yönelik mesajlar bekleniyor
Dışişleri Bakanı Fidan’ın Filistin’de devam eden işgalin, İsrail’in uzlaşmaz tutumunun ve bölgeye yayılan saldırılarının Orta Doğu’daki gerilimleri artırdığı yönündeki değerlendirmelerini dile getirmesi bekleniyor. Fidan’ın Kudüs’ün tarihi ve hukuki statüsünü zedeleyebilecek, iki devletli çözüm çabalarına zarar verebilecek adımlardan kaçınılması gerektiğine dikkat çekmesi öngörülüyor. İsrail’in yasa dışı yerleşimleri genişletmesi ve yerleşimci şiddetini teşvik etmesi karşısında uluslararası toplumun daha kararlı bir tutum sergilemesi gerektiği mesajının da gündeme gelmesi bekleniyor.
Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarında seyrüsefer güvenliği vurgulanacak
Toplantılarda ABD ile İran arasındaki anlaşmazlıklar ve bu gerilimin bölgesel güvenliğe etkileri de ele alınacak. Fidan’ın, iki ülke arasındaki ihtilafların diplomasi ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurgulaması bekleniyor. Askeri yöntemlerin kalıcı çözüm sağlamadığı ve daha geniş çaplı çatışma riskini artırdığı değerlendirmesini dile getirmesi öngörülüyor. Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarında seyrüsefer serbestisinin kalıcı biçimde sağlanmasının bölgesel ve küresel istikrar açısından taşıdığı önem de toplantı gündeminde yer alacak. Yemen’le bağlantılı gelişmeler kapsamında ise Husilerin Suudi Arabistan’daki sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırıları karşısında Türkiye’nin Suudi Arabistan’ın güvenliğine verdiği desteğin vurgulanması bekleniyor.
Suriye ve Rusya-Ukrayna Savaşı da ele alınacak
Suriye’de istikrar ve refahın güçlendirilmesine yönelik uluslararası katkıların da toplantılarda gündeme gelmesi bekleniyor. Fidan’ın, İsrail’in Suriye’yi istikrarsızlaştırdığı belirtilen eylemlerine dikkat çekerek ülkenin güvenliğinin korunmasının önemini vurgulaması öngörülüyor. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın bölgesel güvenliğe etkileri ve çatışmaların Karadeniz’e yayılmasının önlenmesi de görüşmelerin önemli başlıkları arasında bulunuyor. Türkiye’nin Karadeniz’de sivil can kayıplarının önlenmesi için taraflara uyarılarını ve çözüm önerilerini iletmeyi sürdürdüğünü belirtmesi beklenen Fidan’ın, savaşın diyalog ve diplomasi yoluyla sona erdirilmesi için Türkiye’nin desteğe hazır olduğu mesajını yinelemesi öngörülüyor.
R4 ve E3 mekanizmaları hangi amaçla kuruldu?
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın oluşturduğu R4 mekanizması, bölgesel sahiplenme anlayışıyla kalıcı istikrarı desteklemek ve bölgesel meselelerde diyaloğu güçlendirmek amacıyla hayata geçirildi. R4 dışişleri bakanları, ilki 18 Mart’ta Riyad’da düzenlenen toplantıdan bu yana altı kez bir araya geldi. Mekanizmanın son toplantısı, 21 Eylül’de New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun üst düzey görüşmeleri kapsamında gerçekleştirildi. Almanya, İngiltere ve Fransa’dan oluşan E3 mekanizması ise 2003’ten itibaren İran’ın nükleer programına ilişkin üçlü diplomatik iş birliği çerçevesinde ortaya çıktı. Zamanla farklı bölgesel ve uluslararası konularda ortak diplomatik girişimlerde bulunan bir yapıya dönüşen E3, İstanbul’daki toplantıyla R4 ülkeleriyle aynı platformda buluşacak.