Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump, 22 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada İran’a yönelik ekonomik baskının artırılması çağrısında bulundu. Trump, diğer ülkelerden ABD ile birlikte hareket ederek İran’ın “tam ekonomik izolasyonu”nun uygulanmasına yardımcı olmalarını istedi.
Trump’ın çağrısı, İran ile ABD arasındaki gerilimin sürdüğü bir dönemde geldi. ABD Başkanı konuşmasında ekonomik baskının yanı sıra İran’ın nükleer programına ve bölgedeki faaliyetlerine ilişkin eleştirilerini de dile getirdi.
Resmî Gazete’de yaptırım düzenlemesi yayımlandı
Trump’ın açıklamasının ardından Türkiye’de Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni bir düzenleme Resmî Gazete’de yayımlandı. Tebliğle, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından yaptırım listesine alınan kişi, kuruluş ve organizasyonlarla gerçekleştirilecek işlemlerde uygulanacak tedbirler belirlendi. Düzenlemenin amacı, terörizmin finansmanının ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanının önlenmesine ilişkin mevzuat kapsamında listeye alınan kişi ve kuruluşlarla ilgili olarak, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine yönelik gerekli tedbirlerin uygulanmasını sağlamak olarak açıklandı.
Listedeki işlemler MASAK’a bildirilecek
Tebliğ kapsamında BM Güvenlik Konseyi’nin ilgili listeleme kararları ve bu kararlara konu kişi, kuruluş ve organizasyonlara ilişkin bilgiler MASAK’ın internet sitesinde yayımlanarak duyurulacak. Finansal kuruluşlar ve ilgili diğer yükümlüler, yaptırım listesinde bulunan kişi veya kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmek istenen işlemleri gecikmeksizin MASAK’a bildirmekle yükümlü olacak. Ayrıca işlemlerin ertelenmesine yönelik gerekli tedbirlerin alınması gerekecek.
Düzenleme hangi mevzuata dayanıyor?
Yeni düzenlemenin, suç gelirlerinin aklanmasının ve terörizmin finansmanının önlenmesine ilişkin mevcut mevzuat çerçevesinde hazırlandığı belirtildi. Tebliğde, yaptırım listelerine ilişkin BM Güvenlik Konseyi kararlarının Türkiye’deki yükümlüler açısından nasıl uygulanacağına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amaçlanıyor. Böylece uluslararası yaptırım kararları kapsamında yer alan kişi ve kuruluşların Türkiye’deki finansal işlemlerine ilişkin bildirim ve erteleme mekanizması netleştiriliyor.
Trump’ın “dolar sistemi” mesajı da gündemde
İran’a yönelik ekonomik baskı tartışmalarında ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in açıklamaları da dikkat çekti. Bessent, İran’ın hava yolu şirketlerine yönelik yaptırımlar kapsamında, İran’a ait uçaklara yakıt ve iniş hizmetleri sağlanması veya bilet satılması halinde ilgili aktörlerin dolar sisteminden çıkarılabileceğini söyledi. Bu açıklama, Washington yönetiminin İran’a yönelik ekonomik baskıyı yalnızca doğrudan yaptırımlarla değil, küresel finansal sistem üzerindeki etkisi üzerinden de artırma yaklaşımını ortaya koydu.
Türkiye’deki düzenlemenin kapsamı ne?
Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, doğrudan Trump’ın açıklamasının Türkiye tarafından uygulanması şeklinde değil, BM Güvenlik Konseyi yaptırım listelerinde yer alan kişi, kuruluş ve organizasyonlara yönelik Türkiye’deki mevcut finansal tedbirlerin uygulanmasına ilişkin bir düzenleme olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda esas alınacak listeler ve listeleme kararları ilgili kanallar üzerinden duyurulacak. Yükümlüler de söz konusu listelerde yer alan kişi ve kuruluşların işlemleri konusunda MASAK’a bildirimde bulunacak ve mevzuatta öngörülen tedbirleri uygulayacak.
İran gerilimi finansal yaptırım gündemini yeniden öne çıkardı
Trump’ın Birleşmiş Milletler kürsüsünden yaptığı “tam ekonomik izolasyon” çağrısı ile Türkiye’de yayımlanan yeni tebliğ, İran’a yönelik ekonomik baskının ve uluslararası yaptırım mekanizmalarının yeniden gündemin merkezine gelmesine neden oldu. Önümüzdeki dönemde BM yaptırım listelerine ilişkin yeni kararların yanı sıra ABD ve diğer ülkelerin İran’a yönelik ekonomik tedbirlerinin nasıl şekilleneceği yakından takip edilecek.