Hayvancılık sektöründe işletmelerin fiziki altyapı ve biyogüvenlik standartlarına yönelik yeni bir düzenleme yürürlüğe girdi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Hayvancılık İşletmelerinin Sınıflandırılmasına İlişkin Yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlandı.
Düzenlemeyle Bakanlık veri tabanına kayıtlı, sığır, manda, koyun veya keçi yetiştiriciliği yapan işletmeler, il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerince yerinde incelenecek. İncelemeler sonucunda işletmeler, sahip oldukları fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşullarına göre A, B, C, D veya E sınıflarından birine dahil edilecek.
Hayvancılık işletmelerinin sınıfını altyapı ve biyogüvenlik belirleyecek
Yeni yönetmelik kapsamında işletmelerin sınıflandırılmasında hayvanların barındırıldığı alanlar, bakım koşulları, hijyen uygulamaları ve hastalıklara karşı alınan önlemler esas alınacak. Üst sınıflara geçildikçe işletmelerden beklenen fiziki altyapı ve biyogüvenlik şartları da genişleyecek. D sınıfı için belirlenen asgari koşulları karşılayamayan işletmeler ise E sınıfında değerlendirilecek. Böylece işletmelerin mevcut şartlarının belirli standartlar çerçevesinde incelenmesi ve sınıflandırılması sağlanacak.
D sınıfı işletmelerde dezenfeksiyon ve hayvan refahı şartları uygulanacak
D sınıfında yer alacak işletmelerde hayvancılık faaliyeti, aynı yerleşkede hayvancılık dışındaki amaçlarla kullanılan yapılardan ayrılmış, sınırları belirli ve bağımsız bir bölümde yürütülecek. Hayvan bakımında kullanılan ekipmanların düzenli olarak dezenfekte edilmesi gerekecek. Hayvanların bulunduğu alanlara girecek kişilerin ayakkabılarını dezenfekte edebilmesini sağlayan ekipmanların da işletmede bulundurulması zorunlu olacak. Ayrıca temizlenebilir yemlik ve suluklar ile hayvan refahını sağlayacak asgari havalandırma yapıları bulunacak.
C sınıfı işletmelerde çevreleme ve korunaklı alan şartı aranacak
C sınıfındaki işletmeler, D sınıfı için belirlenen koşullara ek olarak daha kapsamlı fiziki önlemleri karşılayacak. İşletme sınırları, hayvanların kontrolsüz girişini engelleyecek duvar, çit, tel örgü veya benzeri uygun malzemelerle çevrilecek. Hayvanların açık alanda barındırıldığı işletmelerde olumsuz hava koşullarına karşı gölgelik ve yağmurdan korunma alanları oluşturulacak. Bunun yanında otomatik suluk, aşı yolu veya kilit sistemi ile canlı hayvan kantarı da bulunacak.
B sınıfı işletmelerden hastalıktan ari işletme sertifikası istenecek
B sınıfı işletmelerde, C sınıfı için belirlenen şartların yanı sıra Bakanlıkça belirlenen hastalıktan ari işletme sağlık sertifikası aranacak. İşletmede uyulması gereken biyogüvenlik kurallarını açıklayan levhalar bulundurulacak; giriş ve çıkış yapan araçlar ile ziyaretçilerin kayıtları tutulacak. Araçların işletme alanına girmesini önlemek için gerekli tedbirler alınacak. Zorunlu ziyaretçilerin giriş ve çıkışlarında, ayrıca işletmenin farklı bölümleri arasında geçiş yaparken ayak dezenfeksiyonu uygulayabilmesi sağlanacak. Bu amaçla uygun dezenfeksiyon düzenekleri ile özel giysi veya tek kullanımlık koruyucu giysiler bulundurulacak. B sınıfındaki işletmelerde hayvanların başka işletmelerdeki hayvanlarla temas etmesi önlenecek. Yeni getirilen hayvanların karantinada tutulması için hastalıkların bulaşmasını engelleyecek mesafe ve yapıya sahip ayrı bir alan oluşturulacak. Sütü piyasaya sunan işletmelerde seyyar veya sabit hatlı sağım sistemi ve süt soğutma tankı bulunması gerekecek. Ayrıca hayvan hastalıklarının yayılmasını önleyecek şekilde konumlandırılmış bir doğumhane de işletme şartları arasında yer alacak.
A sınıfı işletmelerde veteriner hekim çalıştırılması gerekecek
En kapsamlı şartların uygulanacağı A sınıfı işletmelerde, B sınıfı için belirlenen koşullara ek olarak veteriner hekim çalıştırılacak. İşletmenin bütün bölümlerinde biyogüvenlik prosedürleri uygulanacak. Giriş ve çıkış noktalarında araçların dezenfeksiyonu için tünel, ziyaretçiler için ise dezenfeksiyon kabini bulunacak. Ayrıca işletmenin yer aldığı köy veya mahallede ihbarı mecburi bir hayvan hastalığının ortaya çıkması durumunda uygulanacak ek tedbirler belirlenecek ve acil durum planı hazırlanacak.
İşletmeler yeniden denetlenebilecek ve sınıfları değiştirilebilecek
Yönetmeliğe göre hayvancılık işletmeleri, il ve ilçe müdürlüklerinin gerekli gördüğü durumlarda fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşulları bakımından denetlenecek. Denetim sonucunda işletmenin mevcut sınıfına uygun şartları taşımadığı veya farklı bir sınıfa dahil edilmesi gerektiği belirlenirse yeniden sınıflandırma yapılacak. Bakanlık veri tabanına kayıtlı ve faal durumdaki işletmelerin bir yıl içerisinde sınıflandırılması öngörülüyor. Daha önce kurulmuş olmasına rağmen faaliyetlerine ara veren veya faaliyetlerini sonlandıran işletmeler ise yeniden faaliyete geçtiklerinde sınıflandırma kapsamına alınacak. Yeni düzenlemeyle hayvancılık işletmelerinin fiziki koşulları ve biyogüvenlik uygulamaları belirlenen standartlar çerçevesinde değerlendirilecek. İşletmelerin hangi sınıfta yer alacağı, yönetmelikte belirtilen şartları ne ölçüde karşıladıklarına göre belirlenecek.
